Birleşik Krallık göçmenlik sistemi önümüzdeki aylarda Indefinite Leave to Remain (ILR) / yerleşim kuralları açısından köklü bir değişime doğru ilerliyor. Hükümet, ekonomik göç ve kalıcı oturma izinlerini “süre temelli otomatik sistemden” çıkarıp “katkı ve entegrasyon odaklı” bir modelle değiştirmeyi öneriyor.
1. Government Earned Settlement Reform: Ne Öneriliyor?
20 Kasım 2025 tarihinde yayınlanan politika dokümanında hükümet, mevcut 5 yıllık yerleşim sürecini büyük ölçüde değiştirecek “Earned Settlement” adlı yeni bir model önerdi. Bu öneriyle, settlement artık sadece belli bir süre İngiltere’de kalmakla kazanılmayacak — bireyler İngiltere toplumuna yaptıkları katkılara göre puan toplayarak “hak edecekler”.
Temel hedef:
-
Yerleşim yetkisi artık otomatik değil, katkı ve uyum ile “hak edilen” bir statü olacak.
2. Standart Yerleşim Süresi Artıyor
Mevcut sistemde birçok göçmen için İLR başvuru şartı genellikle 5 yıl yasal kalış. Yeni öneride bu süre:
-
10 yıl → çoğu vize kategorisi için yeni standart haline gelebilir.
Bu 10 yılı statik değil, bireylerin:
-
ekonomik katkısı,
-
mesleki profili,
-
entegrasyonu
gibi kriterlere göre kısaltma veya uzatma imkânı su yüzüne çıkıyor.
Bu yeni model, İngiltere’nin “hak edilmiş settlement” anlayışını Avrupa’daki ve diğer göç politikalarındaki uygulamalara daha çok yaklaştırmayı amaçlıyor.
3. “Time Adjustment” Modeli: Nasıl İşleyecek?
Hükümet tarafından önerilen “time adjustment” modeli dört ana başlık üzerinden ilerliyor:
-
Karakter / Suitability
-
Suç kaydı, vize ihlali, kamu fonlarına ödenmemiş borçlar gibi durumlar negatif etkiler.
-
-
Entegrasyon
-
İngilizce dil seviyesi (B2 veya üzerinde)
-
“Life in the UK Test”
-
-
Katkı / Contribution
-
Sürekli istihdam veya vergi ödemesi gibi ekonomik etkinlik
-
Toplum hizmeti veya gönüllülük de değerlendirilebilir
-
-
Residence / Uyumluluk
-
Sürekli, yasal kalış isteniyor, ancak sadece süre artık tek kriter değil.
-
Bu sistemle bazı örnekler şöyle önerildi:
-
Yüksek gelir (yıllık ≥ £125,140) veya Global Talent gibi başarı odaklı vizelerde 3 yılda süreç tamamlanabilir.
-
Orta düzey gelir (ör. ≥ £50,270) için yaklaşık 5 yıl gibi bir süre düşünülebilir.
-
Daha düşük gelirli çalışanlar için yeni sürecin 10 yıla kadar çıkması gündemde.
4. Sadece “Süre” Yerine “Hak Etme”
Klasik sistemde zaman tek başına yeterliydi. Yeni model şu anki görüşmede şunu öneriyor:
“Settlement artık sadece zamanla değil,
İngiltere’de yaşarken yaptığınız katkı, entegrasyon ve uyumla kazanılacak.”
Bu, Brexit sonrası göç politikalarının en büyük revizyonu olarak değerlendiriliyor. Eğer bu değişiklikler yürürlüğe girerse, mevcut 5-yıllık temel yerleşim kriteri çalışma ve ekonomik katkı odaklı yeni bir çerçeve ile yer değiştirecek.
5. Mevcut Göçmenler Ne Olacak?
Governement’in çalışmaları 12 haftalık bir açık konsultasyon içeriyor ve bu 12 Şubat 2026’ya kadar devam ediyor — bu süre zarfında görüşler toplanıyor.
Henüz kesinleşmiş bir düzenleme yok:
-
Resmi kural değişikliğine kadar mevcut 5 yıllık settlement kuralı geçerlidir
-
Ancak yürürlüğe girdiğinde bu değişikliklerin bugün UK’de yaşayanlara nasıl uygulanacağı hâlen tartışmalı; konsultasyon kapsamında “uyum geçiş dönemi” gibi seçenekler değerlendiriliyor.
Bu belirsizlik, Skilled Worker ya da diğer vize kategorilerinden yerleşim planlayan kişiler için finansal ve hayat planlamasında risk yaratıyor.
6. İşverenler ve Ekonomi Üzerindeki Endişeler
İşverenler, özellikle küresel yetenekleri çekmede 5 yıllık settlement sürecinin kritik olduğunu vurguluyor. Yeni önerilerin 10 yıllık tabana kayması ve yüksek ücret eşikleri, göçmen çalışanların UK’yi tercih etmemesine neden olabileceği konusunda ciddi uyarılar var.
Sonuç: Ne Zaman Gerçekleşir / Nasıl Hazırlanılır?
-
Henüz hiçbir kural nihai hale gelmedi; şimdilik proposals aşamasında.
-
ILR için mevcut 5-yıllık süre halen geçerli.
-
Ancak 20 Kasım 2025’te başlatılan Earned Settlement consultation süreci, 2026’da resmi bir düzenlemeye dönüşebilir.
-
Bu yüzden çalışanların IG planlarını ertelemeden, belirsizliğe bırakmadan detaylı değerlendirmeleri önem taşıyor.
